รถติดหนัก ๆ ในเมืองใหญ่ทำให้หลายคนอดคิดไม่ได้ว่า “ขึ้นทางเท้าสักแป๊บคงไม่เป็นไร” โดยเฉพาะช่วงเร่งรีบไปทำงานหรือไปโรงเรียน แต่ในความเป็นจริง การขึ้นทางเท้าแม้เพียงช่วงสั้น ๆ ก็ถือเป็นความผิดตามกฎหมายจราจรอยู่ดี
หลายคนอาจไม่เคยรู้ว่าความผิดข้อนี้มีอัตราโทษปรับสูงกว่าที่คิด และยังมีความเสี่ยงอื่นตามมาหากเกิดอุบัติเหตุกับคนเดินเท้าบนทางเท้าจริง ๆ
วันนี้เราจะพาไปดูว่าขี่มอเตอร์ไซค์บนทางเท้าผิดกฎหมายมาตราไหน ค่าปรับจริงเท่าไหร่ และมีข้อยกเว้นอะไรบ้างที่หลายคนอาจเข้าใจผิด
หมายเหตุ: ข้อมูลกฎหมายและอัตราค่าปรับอาจเปลี่ยนแปลงได้ตามประกาศราชกิจจานุเบกษาและดุลยพินิจของเจ้าหน้าที่ในแต่ละพื้นที่ ควรตรวจสอบกับสถานีตำรวจท้องที่เพื่อความถูกต้องล่าสุดก่อนอ้างอิงในการดำเนินการทางกฎหมาย
พระราชบัญญัติจราจรทางบก พ.ศ. 2522 มาตรา 43(7) ระบุห้ามผู้ขับขี่นำรถขึ้นขับบนทางเท้าโดยไม่มีเหตุอันสมควร ยกเว้นรถลากเข็นสำหรับทารก คนป่วย หรือคนพิการ
หลายคนอาจเข้าใจว่าการขึ้นทางเท้าเพียงชั่วครู่เพื่อเลี่ยงรถติดไม่ใช่เรื่องใหญ่ แต่ในทางกฎหมาย การนำรถขึ้นทางเท้าถือเป็นความผิดทันทีที่ล้อสัมผัสทางเท้า ไม่ว่าจะขับกี่เมตรก็ตาม เพราะทางเท้าถูกออกแบบมาเพื่อความปลอดภัยของคนเดินเท้าโดยเฉพาะ
ตามข้อมูลที่มีการเผยแพร่โดยสื่อและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ความผิดฐานขับขี่หรือจอดรถบนทางเท้าโดยไม่มีเหตุอันสมควรมีอัตราโทษปรับสูงสุดถึง 5,000 บาท ตามการปรับปรุงบทลงโทษของ พ.ร.บ.จราจรทางบก (ฉบับที่ 13) พ.ศ. 2565 ที่เพิ่มเพดานค่าปรับให้สูงขึ้นจากเดิมค่อนข้างมาก
ในทางปฏิบัติ เจ้าหน้าที่ตำรวจมักออกใบสั่งในอัตราที่ต่ำกว่าเพดานสูงสุด โดยพิจารณาจากความรุนแรงของการกระทำ เช่น ขับเร็วบนทางเท้าจนเสี่ยงชนคนเดินเท้า กับขับช้า ๆ เพื่อเลี่ยงจุดกลับรถ ซึ่งมักได้รับการพิจารณาโทษต่างกัน
ตามรายงานของสื่อหลายสำนัก อัตราค่าปรับที่ออกใบสั่งจริงในทางปฏิบัติมักอยู่ในช่วง 400-1,000 บาทสำหรับความผิดทั่วไป แต่กฎหมายเปิดช่องให้ปรับสูงสุดถึง 5,000 บาทได้หากเจ้าหน้าที่เห็นว่าเป็นกรณีร้ายแรง
จุดที่ควรตระหนักคือ นอกจากค่าปรับแล้ว ยังมีความเสี่ยงด้านคดีอาญาเพิ่มเติมหากขับชนคนเดินเท้าจนได้รับบาดเจ็บบนทางเท้า ซึ่งไม่ใช่แค่เรื่องค่าปรับจราจรอีกต่อไป
มีกระแสในโลกออนไลน์ว่าผู้ที่ถ่ายภาพหรือคลิปแจ้งเบาะแสการกระทำผิดจราจรจะได้รับส่วนแบ่งจากค่าปรับ ซึ่งมีที่มาจากระเบียบเรื่องสินบนนำจับในบางกรณี แต่อาจไม่ได้ครอบคลุมทุกความผิดจราจรและทุกพื้นที่เหมือนกันหมด
หากต้องการแจ้งเบาะแสจริง ควรตรวจสอบหลักเกณฑ์กับสถานีตำรวจในพื้นที่โดยตรง เพราะเงื่อนไขอาจแตกต่างกันไปตามท้องที่และช่วงเวลา
กฎหมายมาตรา 43(7) ยกเว้นให้เฉพาะรถลากเข็นสำหรับทารก คนป่วย หรือคนพิการเท่านั้น ไม่ได้ครอบคลุมมอเตอร์ไซค์ทุกกรณี
สถานการณ์ที่มักเข้าใจผิดว่าเป็นข้อยกเว้นแต่จริง ๆ ไม่ใช่ ได้แก่ การขึ้นทางเท้าเพื่อจอดหน้าร้านค้าชั่วคราว การขึ้นทางเท้าเพื่อกลับรถหลีกเลี่ยงจุดกลับรถทางการ หรือการขึ้นทางเท้าในซอยแคบที่ไม่มีทางเลือกอื่น ทั้งหมดนี้ยังถือเป็นความผิดตามกฎหมาย เว้นแต่จะมีป้ายอนุญาตเฉพาะจุดจากหน่วยงานท้องถิ่นจริง ๆ
ขี่มอเตอร์ไซค์บนทางเท้าถือเป็นความผิดตามกฎหมายเสมอ ไม่ว่าจะขับสั้นหรือยาว ค่าปรับในทางปฏิบัติมักอยู่ที่หลักร้อยถึงหลักพันบาท แต่กฎหมายเปิดช่องปรับได้สูงสุดถึง 5,000 บาท และยังมีความเสี่ยงทางอาญาเพิ่มเติมหากเกิดอุบัติเหตุกับคนเดินเท้า ด้วยความห่วงใยจาก 35yontrakan ครับ
