หนึ่งในความเข้าใจที่คนขี่มอเตอร์ไซค์พูดต่อ ๆ กันมานานคือ “ถ้าโดนใบสั่งแล้ว ยังไม่ต้องพกใบขับขี่ ใช้ใบสั่งแทนได้” บางคนเชื่อแบบนั้น บางคนก็ไม่แน่ใจ แต่เลือกทำตามเพราะเห็นคนอื่นทำได้โดยไม่โดนอะไร
มาดูกันว่า เรื่องนี้จริงแท้แค่ไหน และในมุมของกฎหมายปัจจุบัน ใบสั่งสามารถใช้แทนใบขับขี่ได้จริงหรือไม่ วันนี้เราจะพาไปทำความเข้าใจแบบชัด ๆ เพื่อไม่ให้เผลอทำผิดโดยไม่รู้ตัว!
คำตอบคือ ไม่ได้
ใบสั่งเป็นเอกสารที่เจ้าพนักงานจราจรออกให้เมื่อผู้ขับขี่กระทำความผิด เช่น ไม่สวมหมวกกันน็อก ฝ่าไฟแดง หรือไม่พกใบขับขี่ติดตัว โดยใบสั่งมีหน้าที่หลักเพื่อแจ้งข้อกล่าวหาและใช้เป็นหลักฐานสำหรับการชำระค่าปรับตามกฎหมายเท่านั้น
ดังนั้น ใบสั่งจึงไม่ใช่เอกสารแสดงสิทธิในการขับขี่ และไม่สามารถใช้แทนใบขับขี่ได้ ไม่ว่าจะในกรณีใด ใบสั่งเป็นเพียงเอกสารทางคดีจราจร ไม่ได้มีสถานะเป็นใบอนุญาตให้ขับขี่รถบนท้องถนนครับ
ในอดีตเคยมีช่วงเวลาที่เจ้าหน้าที่ตำรวจยึดใบขับขี่ไว้เป็นหลักประกันการชำระค่าปรับ และออกใบสั่งให้ผู้ขับขี่ถือแทนชั่วคราว ทำให้หลายคนเข้าใจว่าใบสั่งสามารถใช้แทนใบขับขี่ได้ในระยะหนึ่ง
แต่กฎหมายและแนวปฏิบัติปัจจุบันเปลี่ยนไปแล้ว ตำรวจไม่มีอำนาจยึดใบขับขี่ของผู้ขับขี่อีกต่อไป และระบบใบสั่งถูกออกแบบมาเพื่อการชำระค่าปรับ ไม่ได้มีสถานะเป็นใบอนุญาตขับขี่ชั่วคราวแต่อย่างใด
กรณีที่ถูกออกใบสั่งจากความผิดอื่น เช่น ไม่สวมหมวกกันน็อก หรือฝ่าไฟแดง ผู้ขับขี่ยังสามารถขี่รถต่อได้ตามปกติ แต่ต้องมีใบขับขี่ติดตัว หากไม่มีใบขับขี่ ก็ยังมีความผิดเพิ่มเติม
ในทางปฏิบัติ บางพื้นที่อาจมีความผ่อนปรนในการบังคับใช้กฎหมาย แต่ไม่ควรยึดเป็นมาตรฐาน เพราะหากเจอด่านตรวจอีกครั้ง เจ้าหน้าที่มีสิทธิ์ดำเนินการตามกฎหมายได้ทันที
การเข้าใจผิดว่าใบสั่งใช้แทนใบขับขี่ได้ อาจนำไปสู่ปัญหามากกว่าที่คิด ไม่ใช่แค่เรื่องค่าปรับ แต่รวมถึงปัญหาในกรณีเกิดอุบัติเหตุ หากไม่สามารถแสดงใบขับขี่ที่ถูกต้องได้ อาจส่งผลต่อการเคลมประกัน หรือการพิจารณาความรับผิดในภายหลัง
อีกทั้ง การฝ่าฝืนซ้ำ ๆ โดยคิดว่ายังมีใบสั่งอยู่ อาจทำให้สะสมความผิดโดยไม่รู้ตัว และสร้างภาระทั้งเวลาและค่าใช้จ่ายตามมา
สรุปว่า ใบสั่งไม่สามารถใช้แทนใบขับขี่ได้ ไม่ว่ากรณีใดก็ตาม หากถูกเจ้าหน้าที่เรียกตรวจและไม่สามารถแสดงใบขับขี่ได้ ถึงแม้จะมีใบสั่งอยู่ในมือ ก็ถือว่ามีความผิดฐานไม่พกใบขับขี่ทันที
ดังนั้นอย่าลืมที่จะพกใบขับขี่ให้พร้อม เคารพกฎหมายจราจร เพื่อที่จะได้ไม่ต้องงเสียเงินโดยไม่จำเป็น ด้วยความเป็นห่วงจาก 35 ยนตรการครับ
